rubrieken

Natuurlijk | Blauwalg

Blauwalg

Blauwalg. Een vervelend fenomeen dat we op de Vinkeveense Plassen gelukkig steeds minder vaak zien. Wat is blauwalg precies? En hoe komt het dat deze giftige algensoort hier steeds minder vaak voorkomt? Microbioloog Luuc Mur heeft zich in zijn carrière voornamelijk gericht op waterkwaliteit en de groei van organismen en weet alles te vertellen over deze giftige warmwaterliefhebber.

‘De term blauwalg is eigenlijk uit de mode,’ begint Luuc zijn verhaal. ‘Tegenwoordig noemen we haar Cyanobacterie, afgeleid van de blauw-groene kleur cyaan. De naam blauwalg is misleidend omdat de blauwalgen niet tot de echte ‘algen’ maar tot de bacteriën behoren.’

Je kunt het vergelijken met de substantie van erwtensoep
SAMSUNG CAMERA PICTURES

Vorming

In de cellen van de blauwalg bevinden zich kleine luchtbelletjes. ‘Hiermee drijven ze ’s nachts naar de wateroppervlakte en vormen ze het bekende beeld van de blauw-groene gloed over het water,’ vervolgt de bioloog. ‘Overdag maken ze met behulp van het zonlicht suikers aan. Die suikers zijn zo zwaar dat ze onder het wateroppervlak verdwijnen. Deze suikers zetten ze in om mee te groeien, waardoor het proces ’s avonds weer opnieuw begint. We kunnen de blauwwieren overdag in het water zien als heel kleine zilverachtige bolletjes.’

Als het waait, drijft al de blauwalg naar lagerwal en vormt daar een dikke drap. ‘Je kunt het vergelijken met de substantie van erwtensoep, zo ziet het eruit,’ legt Luuc uit. ‘Deze laag kan wel tien tot twintig centimeter dik worden. Doordat de algen daar doodgaan, gaan ze rotten. Dit proces verdrijft alle zuurstof uit het water en het rotten zorgt voor een verschrikkelijke stank. Op dat moment scheidt ze ook de bekende blauwe kleurstof uit.’

Tot een jaar of tien geleden ondervond de Vinkeveense Plassen regelmatig overlast van de blauwalgen, dat wordt nu steeds minder. ‘De blauwalgen hebben een hekel aan licht,’ verklaart de bioloog. ‘Vandaar dat zij de voorkeur geeft aan troebel water, daar komt minder zonlicht doorheen. Tegenwoordig is de Plas veel schoner en helderder dan voorheen. Dat betekent dat het fenomeen blauwalg hier minder snel voorkomt.’

Giftig

Hoewel de blauwalg hier minder snel zal voorkomen, is het in verband met de gezondheid belangrijk haar eventuele aanwezigheid goed in de gaten te houden. ‘In verband met de gezondheid wordt afgeraden te zwemmen in gebieden met veel blauwalg,’ legt Luuc uit. ‘De blauwalgen scheiden giftige stoffen uit, waarvan mensen ziek kunnen worden als deze via de mond het lichaam in komen. Juist voor kinderen is zwemmen in met blauwalg besmet water gevaarlijk: zij nemen nog weleens per ongeluk een slok water en zijn bovendien kwetsbaarder dan volwassenen. De klachten bij mensen variëren van hoofdpijn, irritatie van slijmvliezen, huidirritatie, misselijkheid, diarree tot koorts.’ Ook huisdieren kunnen ernstig ziek worden, of zelfs doodgaan na het drinken van met blauwalgen besmet water. ‘Het kan ook al gebeuren als ze na het zwemmen hun vacht schoonlikken,’ waarschuwt de bioloog.

Juist voor kinderen is zwemmen in met blauwalg besmet water gevaarlijk
IMG0064

Het nadeel van blauwalg is dat zij nauwelijks natuurlijke vijanden heeft. ‘Gewone algen worden gegeten door watervlooien,’ vertelt Luuc. ‘Maar de blauwalgen laten ze links liggen omdat deze giftig zijn…Preventie is dus de enige manier om de blauwalg kwijt te raken. Maar met de huidige waterkwaliteit van de Vinkeveense Plassen zijn we daarmee goed op weg,’ besluit Luuc.

Geen reactie's

Geef een reactie