rubrieken

Natuurlijk | IJsvogel

Viseter in tropische kleuren gespot in de Botshol

In tegenstelling tot wat haar opvallende kleuren doen vermoeden, is de ijsvogel niet afkomstig uit tropische landen, maar is zij een oer-Hollands vogeltje. De naam ijsvogel is verwarrend. Deze viseter kan niet overleven met ijs, bij strenge vorst kan zij geen vis meer vangen en gaat zij dood. Zij dankt haar naam aan de blauwe kleur van de bovenzijde van de vleugels, rug en staart, die ook wel kobaltblauw genoemd wordt. Valt het licht onder een andere hoek op de bovenzijde dan lijken de veren groen of juist zilverwit. De borst is kastanjebruin, de korte pootjes fel rood.

In de strenge winters zien we dat de populatie enorm daalt, soms wel met tachtig tot negentig procent
foto’s: Jeroen Stel
Jelle Harder Ervaar Magazine Vinkeveense Plassen

Het onderwerp voor dit artikel werd aangedragen door een van onze lezers, nadat de ijsvogel op de Botshol meerdere malen gespot werd. Ijsvogelkenner Jeller Harder uit Hilversum weet alles te vertellen over dit bijzondere vogeltje. “De ijsvogel is een vogeltje ter grootte van een spreeuw,” begint de kenner zijn verhaal. “Het vrouwtje is herkenbaar aan haar rode ondersnavel, verder is zij identiek aan het mannetje.’’ In de wereld zijn ongeveer negentig soorten ijsvogels bekend, maar in Europa leeft er maar één soort.

Kingfisher-Alcedo atthis on perch near nesting site in The netherlands

Viseter

De ijsvogel voedt zich voornamelijk met vis. “In de zomer eten ze ook jonge salamanders, kikkers of waterinsecten.” Vorst is voor deze kleurrijke vogeltjes een probleem omdat hun voedsel dan onder het ijs zit. “In de strenge winters zien we dat de populatie enorm daalt, soms wel met tachtig tot negentig procent,’’ zegt Jelle. “Voor de ijsvogel is het goed dat we nu een tweetal zachte winters op rij hebben. In de populatie zit een stijgende lijn.” Naast de vorst heeft de ijsvogel ook andere natuurlijke vijanden als roofvogels, kleine marters, maar ook huiskatten.

Gemiddeld worden deze vogels maar twee jaar oud
IJsvogel - Jeroen Stel - Ervaar Magazine Vinkeveense plassen

Nestgang

De ijsvogels broeden twee keer per jaar en leggen dan vier tot acht eieren per legsel. “Gemiddeld worden deze vogels maar twee jaar oud,’’ zegt Jelle. “Als ze nog maar een jaar zijn, zijn ze al geslachtsrijp en kunnen ze zichzelf voortplanten.” De vogels broeden voornamelijk in stijle oeverkanten van minstens vijftig centimeter hoog. Daarin maken ze een nestgang van ongeveer zestig tot tachtig centimeter diepte, die eindigt in een nestkamer. “In tegenstelling tot veel andere vogels maakt de ijsvogel geen nest van takjes of veertjes, maar gebruikt zij haar braakballen met visgraten als nestmateriaal.

Vervolgens worden daarop de eieren gelegd.’’ Zowel het mannetje als het vrouwtje broedt op het nest, waar na achttien tot eenentwintig dagen de eieren uitkomen. “Zodra de jonge ijsvogels vijfentwintig tot zevenentwintig dagen oud zijn, vliegen ze uit. “In 95% van de gevallen gebeurt dat op de zesentwintigste dag,’’ weet Jelle. “Na het uitvliegen van de jongen, blijven het mannetje en vrouwtje geen paar. Het kan zelfs tijdens het broedseizoen al voorkomen dat er van partner gewisseld wordt…’’

Over Jelle Harder

In eerste instantie ontstond bij Jelle de liefde voor vogels in het algemeen. “Ik was als kleine jongen al geïnteresseerd in de natuur,” herinnert hij zich. “In de tweede klas van de ULO vertelden we op maandagochtend aan elkaar wat we hadden gedaan in het weekend. Twee jongens hadden vogels gespot en de torenvalk gezien. Dat geloofde ik niet. Voor mijn gevoel kwam die vogel alleen in ridderverhalen voor.” Jelle besloot eens mee te gaan met zijn vrienden en leerde steeds meer vogels kennen. Hij is al vanaf de oprichting lid van Vogelwerkgroep Het Gooi. Deze werkgroep zet zich in voor het bekijken en beschermen van vogels. Ze maken onder andere ijsvogelwanden waarin de ijsvogel gemakkelijk kan broeden. Van lieverlee verzamelde Jelle steeds meer informatie over deze vogel en begon met het geven van lezingen en presentaties. Zo groeide hij uit tot ijsvogelspecialist.

Geen reactie's

Geef een reactie