rubrieken

Natuurlijk | Rivierkreeften

“If you can’t beat them, eat them!”

Je hoeft er geen watersportliefhebber voor te zijn om ze regelmatig te zien: de rivierkreeften die huishouden in en om de Vinkeveense Plassen. Een van de soorten die hier voor komt, de Rode Amerikaanse, bevindt zich ook vaak op de weg. Hij is op weg naar een ander gebied om zijn leefruimte verder uit te breiden. Met zijn gevaarlijke ogende scharen maakt hij een imposante indruk. Johan Kleijn weet ons van alles over dit beestje te vertellen.

Zoet Water Kreeft Ervaar Magazine Vinkeveense Plassen 6

“Op de Vinkeveense Plassen bevinden zich drie soorten rivierkreeften,’’ vertelt de natuurliefhebber uit Diemen. Hij is als vrijwilliger betrokken bij het project EIS van Naturalis om de populatie rivierkreeften in kaart te brengen. “Hier kennen we de gevlekte, de geknobbelde en de rode Amerikaanse rivierkreeft. De Europese rivierkreeft, die je eigenlijk in dit gebied zou mogen verwachten, is uitgestorven met de komst van de exoten. Zij dragen een schimmel bij zich, waar de Europese rivierkreeft hardstikke dood van gaat…”

“Ze eten alles wat in hun bek past”

De soorten die het meest gezien worden door duikers zijn de gevlekte en de geknobbelde, zij leven graag op diepte. De soort die iedereen wel eens op straat gezien heeft, is de Rode Amerikaanse. “Zij houden van veengrond en gedijen hier dus heel goed,’’ vervolgt Johan. “Ze richten veel graafschade aan omdat ze gangen maken in dijken en dammen, waar ze beschutting zoeken op het moment dat ze hun eieren en jongen bij zich dragen. Dat is wel een groot gevaar.”

De kreeften zijn allen omnivoren. “Dat betekent dat ze alles eten wat in hun bek past,’’ lacht Johan. “Ze zijn niet bepaald kieskeurig. Ze vreten waterplanten, maar ook kikkers en salamanders. En als ze echt honger hebben, vreten ze zelfs elkaar!” Ook het feit dat ze waterplanten vreten, richt schade aan, al is dat nog niet wetenschappelijk bewezen. “Als er minder planten zijn, is er minder zuurstof. Daar kan de rivierkreeft heel goed tegen, maar andere dieren natuurlijk niet. Ook dat is een probleem.”

Hoeveel rivierkreeften zich precies in en om de Vinkeveense Plassen bevinden, durft Johan niet te zeggen. Wel weet hij zeker dat het om duizenden exemplaren gaat. Ze planten zich gemakkelijk voort. “Hun vijanden zijn roofvissen zoals de snoek, baars en paling. Maar met de paling gaat het op dit moment niet zo best, dus dan heeft de kreeft het nog beter.” Het wegvangen plus het uitzetten van natuurlijke vijanden zou volgens Johan de beste manier zijn om de populatie wat terug te dringen. Ook daar zijn wetenschappers het nog niet over eens. Kreeften mogen in Nederland wel gevangen worden, maar er geldt een absoluut verspreidingsverbod, wat inhoudt dat ze nergens anders meer mogen worden uitgezet om te voorkomen dat het verspreidingsgebied zich nog verder uitbreidt.

Smakelijk hapje

Om de rivierkreeften als particulieren te mogen vangen, is officieel een visvergunning nodig. Zij mogen geen fuikjes gebruiken, maar kunnen ze gemakkelijk vangen met behulp van een (zelfgemaakte) hengel. “Neem een stokje, bind er een touwtje aan en knoop aan dat touwtje een stukje worst. Dan heb je ze zo gevangen.” Johan vindt de rivierkreeftjes een ware delicatesse. “Ze zijn heerlijk, ik eet ze heel graag. Ze zijn gemakkelijk te koken: zorg dan dat het water goed kookt als je ze erin stopt. Door het kokende water zijn ze meteen dood. Het bekende fluitgeluid dat ze kunnen maken is niet gillen: ze kunnen dat soort geluiden niet eens produceren. Het fluiten ontstaat doordat er nog wat lucht onder hun schild zit, wat onder druk komt te staan op het moment dat ze in heet water liggen. De lucht perst zich er door een klein gaatje uit, dat horen wij als het gillende geluid. Wil je er trouwens zeker van zijn dat ze echt meteen dood zijn, dan kun je even met een mes door hun schedel prikken.”

Het lekkerste vlees zit in het staartstuk

Zelf kookt Johan de kreeftjes maar kort: daarna doet hij ze nog even in de wok met wat olie en verse kruiden. Het lekkerste vlees zit in het staartstuk, dat je kunt pellen als een gamba. Vergeet ook hier niet het darmkanaal te verwijderen. “Er zit ook een piepklein beetje vlees in de scharen, maar dat is veel moeite om het eruit te krijgen. Bovendien stelt het niet zoveel voor.” In de staat Louisiana zijn de rivierkreeften immens populair. “Daar zuigen ze zelfs de kop leeg. Dat heb ik ook een keer gedaan, maar dat kan ik niet echt aanbevelen. Wel kun je het kookvocht heel goed gebruiken als basis voor vissoep, de volgende dag.”

 

Johan vindt het zonde dat de kreeften die bij de supermarkten liggen, helemaal uit China komen. “Ze hebben dan een gigantische reis achter de rug. Dat is niet goed voor het milieu en helemaal zonde omdat wij er hier zoveel hebben. Bovendien zijn de hygiene regels daar heel anders dan hier. Daarom zeg ik altijd:

“If you can’t beat them: eat them!’’
1Reactie
  • Mirjam Niemans
    Geplaatst op 19:05h, 07 september Beantwoorden

    Goeie informatie! Ik ga beslist eens met een stok en wat worst zo’n kreeft vangen. Maar ik zet hem daarna wel weer terug, hoor. Of mag dat dan niet?

Geef een reactie