rubrieken

EDUCATIE

Vinkeveense Zandeilanden als Moestuin

IVN-natuurgids Ellen Aarsman neemt ons mee op excursie langs de zandeilanden 1 en 4. Onder leiding van haar tips en aanwijzingen gaan we op zoek naar eetbare planten en kruiden. Want ongemerkt groeit er zelfs op de zandeilanden een hele verzameling vergeten groenten: brandnetels, rode klaver, braam, vlierbloesem en ga zo maar door.

eetbare planten Educatie | Eetbare planten DSC04207

“Het gebruik van planten en kruiden uit de natuur is zo oud als de geschiedenis van de mensheid,” vertelt Ellen ons. “In vroeger tijden was het nog geen hobby, maar een noodzaak. De kennis en eigenschappen van kruiden en planten werd van generatie op generatie overgedragen.” Dertig procent van alle wilde planten die op de wereld voorkomen, bevat eetbare delen. “Vaak hoef je maar een paar stappen buiten de deur te zetten om eetbare bloemen te vinden,” zegt Ellen. “Denk hierbij aan madeliefjes en paardebloemen.”

Wilde planten zoeken en eten is niet alleen heel leuk om te doen, het is ook nog eens heel gezond. “Wilde planten komen op zonder dat de mens daar invloed op uitoefent,” zegt Ellen. “Ze groeien op eigen kracht in nauwe samenwerking met de bodem. Ze hebben de tijd om mineralen en bouwstoffen op te nemen en worden niet opgejut met mest en vocht zoals hun soortgenoten bij kwekers.”

Bij het plukken adviseert Ellen altijd een aantal plukregels in acht te nemen: “Pluk nooit als je twijfelt,’’ zegt zij. “Je kunt dan beter de plant laten staan.’’ Daarnaast geeft Ellen aan dat je goed moet opletten op de locatie waar de wilde planten staan. “Plukken langs een drukke weg of langs een plek waar honden worden uitgelaten is niet aan te raden,’’ zegt zij. “Eet sowieso geen oudere of verwelkte bladeren. Het best kun je de jonge scheuten van een plant eten, die bevatten de meeste vitamine C.”

Tijdens de zoektocht op de eilanden vindt Ellen van alles. “Je ziet hier veel bramenstruiken,’’ zegt zij. “Deze plant geeft in mei en juni wit-roze bloemen. Daarna zijn in augustus en september de vruchten te plukken. De vrucht is heerlijk om zo te eten en van de bloemen en blaadjes kun je een lekkere thee trekken. Gebruik daarvoor een handjevol bramenblad op één liter water.’’

Een andere eetbare plant die volop op de zandeilanden te vinden is, is de smeerwortel. “Deze plant kent witte, roze en paarse bloemen,’’ vertelt onze gids. “Het blad voelt ruw aan en is behaard. Van deze plant kun je heerlijk soufflée maken.’’

Daarnaast staat het op beide eilanden vol met weegbree, een zowel eetbare- als bruikbare plant. “De verse bladeren van deze weegbree bevatten meer dan 70mg vitamine C per 100 gram,’’ vertelt Ellen over deze gezonde plant. “Deze plant is vooral geschikt als voorjaarsgroente. Je kunt er een lekkere salade van maken met olijven, fêta, een uitje en wat zout, peper en azijn.” Daarnaast kun je van weegbree ook thee zetten. “Daarvoor moet je de bladeren eerst drogen,’’ vult Ellen aan. “En als je jeuk hebt, kun je de bladeren kneuzen en op de jeukende plek leggen.” Gek genoeg is weegbree bijna altijd te vinden in de buurt van de brandnetel, die overigens ook eetbaar is, maar een vervelende jeuk kan veroorzaken als je haar aanraakt.

eetbare planten Educatie | Eetbare planten DSC04185

Terwijl we verder wandelen over de eilanden, blijft onze gids zich verbazen over de grote hoeveelheden eetbare planten die er staan. ‘Dit had ik van tevoren ook niet verwacht,’ zegt zij, terwijl ze wijst naar het kleefkruid, munt en duizendblad dat in overvloed aan de waterkant groeit. Even verderop staan kamille, pinksterbloem, wilgenroosje en een veld vol met brandnetels. Om nog maar te zwijgen van de rode klaver en het look-zonder-look…

Volledig onder de indruk van het feit dat de Vinkeveense Zandeilanden eigenlijk een grote moestuin zijn, gaan we weer terug naar huis. Onderweg besluiten we dat we deze ervaring niet alleen voor onszelf willen houden, maar graag met anderen willen delen. En zo werd het idee voor de onderstaande “Pluknick” geboren.

Send this to a friend