rubrieken

EDUCATIE

“Niet alle wolken horen bij slecht weer”

Bob van den Hoogen over wolken, wind en weer

Jarenlang werkte hij als werktuigbouwkundig ingenieur, maar nu is hij met pensioen. Als groot liefhebber van varen en zeilen wilde hij graag meer weten van het weer, de wolken en de wind. Hij volgde cursussen aan de Universiteit van Utrecht en breidde zijn kennis van weer en wind steeds verder uit. De redactie van het Ervaar Magazine ging met hem in gesprek over zijn grootste passie: de wolken.

wolken win weer Educatie | Wolken, wind en weer Bob van den Hogen Ervaar Magazine Educatie

Hoge en lage bewolking

De verschillende soorten wolken zijn te herkennen aan hun vorm en aan de hoogte. “De wolken kunnen zich in meerdere luchtlagen vinden,’’ begint Bob zijn verhaal. “Hoge bewolking duidt vaak op mooi weer. De bewolking is dun en laat hier en daar een sluier achter.” Ook over de welbekende cumuluswolken, beter bekend als schapenwolken, hoeven we ons volgens Bob geen zorgen te maken. “Dat zijn wolken die ontstaan vanuit het opstijgen van warme lucht op een mooie dag,’’ zegt hij. “’s Morgens is de lucht nog strakblauw. Dan warmt de Aarde op waardoor de lucht opstijgt. Zo ontstaan wolken. Aan het einde van de mooie dag zijn deze wolken vaak verdwenen. Als dat zo is, kun je er van uitgaan dat het de volgende dag ook weer mooi weer is.”

Cyclus

Volgens de weerliefhebber volgen de fronten een min of meer een vaste cyclus. Een front is een scheiding tussen warme en koude lucht. “Bij nadering van een warm front, ontstaat er op grote hoogte sluierbewolking. Dat is de voorbode van een weersverandering naar minder goed weer,’’ legt Bob uit. “Deze weersverandering kun je ook zien aankomen als je let op de strepen van vliegtuigen in de lucht: als de strepen kort zijn, duidt dat op droge lucht en dus op mooi weer. Als er lange strepen zijn, zit er veel vocht in de lucht. Dan komt er een periode aan met bewolking en regen.” Laaghangende bewolking is het gevolg. Daarna komt het koufront, wat gepaard gaat met korte, felle buien en daarna weer brede opklaringen. Uiteindelijk start de cyclus weer opnieuw.

Pas Op! Onweer!

Waar watersportliefhebbers alert op moeten zijn, zijn hoogoprijzende wolken waarin een aanbeeld te herkennen is. “Deze wolken duiden op een onweersbui,” stelt Bob. “Ze onstaan bij een instabiele temperatuursverdeling, die je vooral ziet op hete dagen. De Aarde warmt dan snel op, waardoor de lucht snel opstijgt met wolkvorming op grote hoogte. Dat gaat in vochtige lucht niet goed, wat leidt tot onweer.” Die uitleg is volgens Bob ook meteen de verklaring dat onweersbuien het meest plaatsvinden aan het einde van de middag. “’s Morgens is er nog letterlijk geen wolkje aan de lucht,’’ zegt hij. “De Aarde heeft tijd nodig om op te warmen voordat de bui kan ontstaan.”

wolken win weer Educatie | Wolken, wind en weer Educatie Wolken Wind Weer Ervaar Magazine 5

Profijt van de wolken

Bob legt uit dat wolken op twee manier kunnen onstaan: “Of ze komen binnendrijven vanaf de Noordzee, óf ze ontstaan door de warme lucht die opstijgt.” Van de wolken die ontstaan bij mooi weer, kunnen zeilers goed gebruik maken. “Recht onder de wolk stijgt de lucht op,’’ vervolgt Bob. “Om dat ‘gat’ aan te vullen, gaat lucht over het aardoppervlak naar de wolk toe. Die lucht is afkomstig van grotere hoogte waar het harder waait. De zeiler ervaart daar een windvlaag en kan daar gebruik van maken.”

Feit of fabel?

Iedereen die zich regelmatig op de Vinkeveense Plassen bevindt, zal het herkennen: buien die de Plas niet oversteken, maar er netjes omheen gaan. Maar, kan dit meteorologisch gezien wel? Of is dit toch een fabel? “Het zou kunnen,” zegt Bob. “Maar alleen met onweerswolken. Deze ontstaan door een groot temperatuurverschil tussen de Aarde en de hoge lucht. Dat grote temperatuurverschil is er alleen boven land. Zodra ze boven het water waaien, is het temperatuurverschil veel minder groot en doven de buien uit. Het lijkt alsof de buien langswaaien, maar feitelijk is dat omdat ze achter elkaar ontstaan en weer uitdoven.” Voor wat betreft regenbuien, geloven we volgens Bob in een fabel. “Die trekken gewoon over de Plassen heen,” zegt hij.

 

Voor de zekerheid dus altijd zeilkleding mee…

Send this to a friend